Zadzwoń do nas +48 22 3506542
Zmiany w upadłości konsumenckiej – analiza nowelizacji ustawy
Dodano 31 grudnia 2019

Zmiany w prawie upadłościowym wprowadza nowelizacja ustawy Prawo Upadłościowe podpisana przez Prezydenta na początku września 2019r. Celem wprowadzenia zmian w prawie upadłościowym jest udoskonalenie obecnego modelu upadłości konsumenckiej oraz uproszczenie niektórych procedur. Niniejszy artykuł w kilku punktach przedstawia najważniejsze zmiany.

  1. Zrezygnowano z konieczności badania przez sąd – na etapie ogłaszania upadłości – zawinienia dłużnika w doprowadzeniu lub pogłębieniu stanu niewypłacalności – ewentualne niewłaściwe zachowania dłużnika będą badane dopiero na etapie ustalenia planu spłat, a zatem wtedy, gdy o zachowaniach dłużnika będą mogli wypowiedzieć się także wierzyciele i wtedy podejmowana będzie decyzja, czy możliwa jest odmowa oddłużenia. O ogłoszeniu upadłości będzie przede wszystkim decydować stan niewypłacalności. Zawinienie dłużnika będzie brane pod uwagę dopiero przy ustalaniu planu spłaty na wniosek upadłego.
  2. Możliwość odmowy oddłużenia ograniczono do sytuacji celowego działania nakierowanego na trwonienie majątku, a więc prowadzącego do oczywistego i wynikającego ze złej woli pokrzywdzenia wierzycieli i dłużnika – ustalenie innych istotnych uchybień w zachowaniach dłużnika nie będzie wyłączało oddłużenia, będzie natomiast powodować wydłużenie planu spłaty wierzycieli do 7 lat, w miejsce maksymalnie 3 lat spłaty dla rzetelnego dłużnika. „Upadły, który doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa powinien być traktowany surowiej, co oznacza, że powinien przez dłuższy okres być obciążony obowiązkiem dokonywania spłat na rzecz wierzycieli” – wyjaśniał resort sprawiedliwości.
  3. Przewidziano możliwość zawierania przez dłużników układów z wierzycielami – ma odbywać się to z ograniczonym do minimum udziałem sądu, zaś jego rolę pełniłby licencjonowany doradcy restrukturyzacyjny, który będzie jednocześnie czuwał nad wykonaniem tak zawartego układu.
  4. Bez zmian pozostają zaś rodzaje zobowiązań niepodlegające umorzeniu – jak przykład można podać zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa oraz wynikające z rent w ramach odszkodowań za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci.
  5. Osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej, będą mogły wystąpić o ogłoszenie upadłości w uproszczonej procedurze, tj. prowadzenie postępowania upadłościowego zostanie powierzone referendarzom sądowym – rozwiązanie to pozwoli odciążyć administrację sądową od obsługi najprostszych spraw dotyczących upadłości konsumenckiej. Dzięki temu sądy będą mogły się skupić na bardziej złożonych sprawach związanych z restrukturyzacją i upadłością przedsiębiorców, zaś przebieg upadłości konsumenckich powinien być sprawniejszy.
  6. Nowelizacja ustawy umożliwi zastosowanie procedury pre-pack w ramach upadłości konsumenckiej – Pre-pack, inaczej nazywany przygotowaną likwidacją, polega na szybkiej sprzedaży całości lub części przedsiębiorstwa nabywcy (inwestorowi), na warunkach ustalonych jeszcze przed ogłoszeniem upadłości. Zaletą tego rozwiązania jest brak czasochłonnej procedury ustalania i szacowania masy upadłości oraz jej spieniężania w ramach przetargów. W ten sposób już przed wszczęciem postępowania będzie można znaleźć nabywcę majątku, może to być również ktoś z rodziny. Dotychczas przepisy nie zakazywały stosowania przygotowanej likwidacji przy upadłości konsumenckiej, lecz w doktrynie panowały wątpliwość co do stosowania tej instytucji. Nowelizacja rozwiewa wszelkie wątpliwości, stwierdzając wprost, iż przepisy dotyczący przygotowanej likwidacji będą stosowne odpowiednio do upadłości konsumenckiej.
  7. Dłużnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą będą traktowani tak samo jak konsumenci w procesie oddłużania – Zasadnicza zmiana dotyczyć będzie sposobu umarzania zobowiązań zarówno konsumenta, jak i jednoosobowego biznesu. W aktualnym stanie prawnym osoba prowadząca działalność nie mogła zostać oddłużona bez ustalenia planu spłaty, zaś nowelizacja daje taką możliwość. Otrzymają oni również ochronę przed bezdomnością na równych zasadach z konsumentami. Z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży domu lub mieszkania dłużnika wydzielana będzie kwota odpowiadająca przeciętnemu czynszowi za najem za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy w tej samej miejscowości.
  8. Zgłoszenie wierzytelności powinno być składane bezpośrednio syndykowi, ponadto przepis mówi wprost, że taka czynność przerywa bieg przedawnienia.
  9. Warto zaznaczyć również, że w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem wskazanych w ustawie regulacji dotyczących likwidacji masy upadłości, które stosuje się w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy.

Analizę opisująca „Dlaczego warto wnioskować o upadłość konsumencką przed 24 marca 2020 r.?” zamieszczamy pod tym linkiem.